ESG có bắt buộc tại Việt Nam không? Đây là câu hỏi được nhiều doanh nghiệp quan tâm. Khi các yêu cầu về phát triển bền vững, chuyển đổi xanh. Và giảm phát thải ngày càng trở thành xu hướng trên toàn cầu. Mặc dù Việt Nam đã ban hành nhiều chính sách liên quan đến bảo vệ môi trường. Quản trị doanh nghiệp và phát triển bền vững. Nhưng không phải mọi doanh nghiệp đều có nghĩa vụ triển khai ESG hoặc lập báo cáo ESG.
Tuy nhiên, áp lực từ khách hàng, nhà đầu tư, tổ chức tài chính và chuỗi cung ứng quốc tế. Đang khiến ESG dần trở thành một yêu cầu của thị trường. Thay vì chỉ là vấn đề tuân thủ pháp luật. Vì vậy, việc hiểu rõ bối cảnh pháp lý hiện nay. Sẽ giúp doanh nghiệp chủ động xây dựng lộ trình triển khai ESG phù hợp. Nâng cao năng lực cạnh tranh và sẵn sàng thích ứng với những yêu cầu mới trong tương lai. Bài viết dưới đây sẽ giúp doanh nghiệp có cái nhìn toàn diện về mức độ bắt buộc của ESG tại Việt Nam. Và những vấn đề cần chuẩn bị ngay từ bây giờ.
1. ESG có bắt buộc tại Việt Nam không?
a. Hiện nay chưa có quy định bắt buộc đối với mọi doanh nghiệp
Tính đến thời điểm hiện nay, Việt Nam chưa có một văn bản pháp luật quy định. Tất cả doanh nghiệp phải lập báo cáo ESG. Hoặc triển khai đầy đủ hệ thống quản trị ESG.
Điều đó có nghĩa là phần lớn doanh nghiệp vừa và nhỏ chưa có nghĩa vụ pháp lý. Phải công bố báo cáo ESG theo các tiêu chuẩn quốc tế như GRI Standards hay ISSB.
Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc. ESG không liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp.
b. ESG đang được thúc đẩy thông qua nhiều chính sách khác nhau
Mặc dù chưa có một đạo luật riêng về ESG, nhưng nhiều quy định hiện hành. Đã đề cập đến các nội dung thuộc ba trụ cột của ESG như:
- Bảo vệ môi trường.
- Lao động và trách nhiệm xã hội.
- Quản trị doanh nghiệp.
- Công bố thông tin.
- Phát triển bền vững.
- Giảm phát thải khí nhà kính.
Điều này cho thấy ESG đang được hình thành thông qua nhiều quy định chuyên ngành. Thay vì một văn bản pháp luật duy nhất.

2. Những doanh nghiệp nào đang chịu tác động của ESG?
a. Doanh nghiệp niêm yết
Các doanh nghiệp niêm yết ngày càng được khuyến khích tăng cường. Công bố thông tin về phát triển bền vững, quản trị doanh nghiệp và các yếu tố ESG. Nhằm nâng cao tính minh bạch đối với cổ đông và nhà đầu tư.
Trong những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp lớn tại Việt Nam. Đã chủ động phát hành Báo cáo Phát triển bền vững. Hoặc tích hợp các nội dung ESG vào Báo cáo thường niên.
b. Doanh nghiệp xuất khẩu
Đối với doanh nghiệp xuất khẩu, áp lực về ESG. Chủ yếu đến từ thị trường quốc tế thay vì pháp luật Việt Nam.
Nhiều khách hàng tại Liên minh châu Âu (EU), Hoa Kỳ, Nhật Bản và Hàn Quốc. Đang yêu cầu nhà cung cấp cung cấp thông tin về phát thải khí nhà kính. Điều kiện lao động, trách nhiệm xã hội và hệ thống quản trị doanh nghiệp.
c. Doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng của các tập đoàn lớn
Ngày càng nhiều tập đoàn đa quốc gia triển khai chương trình đánh giá ESG. Đối với nhà cung cấp nhằm giảm thiểu rủi ro trong toàn bộ chuỗi giá trị.
Do đó, ngay cả doanh nghiệp quy mô nhỏ cũng có thể phải thực hiện. Các yêu cầu liên quan đến ESG nếu muốn tiếp tục tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.
3. Những quy định nào tại Việt Nam liên quan đến ESG?
Ở đây chúng ta sẽ trực tiếp trả lời câu hỏi “ESG có bắt buộc tại Việt Nam hay không?”. Mặc dù chưa có Luật ESG, nhưng doanh nghiệp cần lưu ý một số nhóm quy định quan trọng. Đang tạo nền tảng cho quá trình triển khai ESG tại Việt Nam.
a. Quy định về bảo vệ môi trường
Các quy định về bảo vệ môi trường yêu cầu doanh nghiệp thực hiện nhiều nghĩa vụ. Liên quan đến quản lý chất thải, sử dụng tài nguyên, kiểm soát ô nhiễm và giảm phát thải.
Đây là nền tảng của trụ cột Environmental (Môi trường) trong ESG.
b. Quy định về kiểm kê khí nhà kính
Một số doanh nghiệp thuộc danh mục theo quy định của Chính phủ phải thực hiện. Kiểm kê khí nhà kính và báo cáo lượng phát thải theo lộ trình được ban hành.
Đây được xem là một trong những bước quan trọng. Trong quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế carbon thấp.
c. Quy định về lao động
Các quy định về an toàn lao động, bảo hiểm xã hội, bình đẳng giới, quyền của người lao động. Và điều kiện làm việc là những nội dung thuộc trụ cột Social (Xã hội).
d. Quy định về quản trị doanh nghiệp
Đối với doanh nghiệp niêm yết và doanh nghiệp đại chúng. Các quy định về quản trị doanh nghiệp, minh bạch thông tin. Và kiểm soát nội bộ ngày càng được hoàn thiện.
Đây là nền tảng của trụ cột Governance (Quản trị) trong ESG.
4. Vì sao doanh nghiệp nên chuẩn bị ESG ngay từ bây giờ?
Nếu chỉ chờ đến khi pháp luật quy định bắt buộc mới triển khai. Doanh nghiệp có thể gặp nhiều khó khan. Do thiếu dữ liệu, thiếu nhân sự và thiếu kinh nghiệm.
Ngược lại, việc chuẩn bị từ sớm sẽ giúp doanh nghiệp xây dựng hệ thống quản trị bài bản. Từng bước thu thập dữ liệu ESG, kiểm kê khí nhà kính. Và cải thiện hiệu quả hoạt động mà không tạo áp lực lớn về chi phí hoặc thời gian.
Quan trọng hơn, doanh nghiệp sẽ chủ động đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao. Từ khách hàng, nhà đầu tư và tổ chức tài chính. Thay vì phải xử lý trong tình huống bị động.
5. ESG sẽ phát triển như thế nào trong thời gian tới?
Xu hướng quốc tế cho thấy ESG. Đang dần trở thành một tiêu chuẩn phổ biến trong hoạt động kinh doanh.
Việt Nam cũng đang từng bước hoàn thiện các chính sách liên quan đến tăng trưởng xanh. Giảm phát thải, phát triển thị trường carbon và tài chính xanh. Vì vậy, phạm vi áp dụng ESG được dự báo sẽ tiếp tục mở rộng trong những năm tới. Đặc biệt đối với các doanh nghiệp có hoạt động xuất khẩu, doanh nghiệp niêm yết, doanh nghiệp FDI. Và các doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.
Việc chuẩn bị sớm sẽ giúp doanh nghiệp giảm chi phí chuyển đổi. Và tạo lợi thế cạnh tranh khi các yêu cầu về ESG ngày càng trở nên phổ biến.
6. Kết luận
“ESG có bắt buộc tại Việt Nam không?” Đến thời điểm hiện nay, ESG chưa phải là nghĩa vụ bắt buộc đối với mọi doanh nghiệp tại Việt Nam. Tuy nhiên, các quy định về môi trường, lao động, quản trị doanh nghiệp. Kiểm kê khí nhà kính và công bố thông tin đang từng bước hình thành nền tảng pháp lý. Cho việc triển khai ESG trong tương lai. Bên cạnh đó, áp lực từ khách hàng quốc tế, nhà đầu tư và các tổ chức tài chính. Đang khiến ESG trở thành một yêu cầu của thị trường hơn là chỉ của cơ quan quản lý.
Vì vậy, thay vì chờ đến khi có quy định bắt buộc. Doanh nghiệp nên chủ động xây dựng lộ trình ESG phù hợp với quy mô và ngành nghề của mình. Để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.
CCV – Đồng hành cùng doanh nghiệp triển khai ESG đúng lộ trình
CCV là đơn vị tư vấn chuyên sâu về ESG, phát triển bền vững và chuyển đổi xanh. Hỗ trợ doanh nghiệp đánh giá mức độ sẵn sàng, xây dựng lộ trình triển khai ESG. Kiểm kê khí nhà kính, lập báo cáo phát triển bền vững. Theo GRI Standards và đào tạo đội ngũ nhân sự ESG. Với cách tiếp cận thực tiễn và phù hợp với từng giai đoạn phát triển. CCV giúp doanh nghiệp không chỉ đáp ứng các yêu cầu pháp lý và thị trường. Mà còn xây dựng nền tảng quản trị bền vững, tạo lợi thế cạnh tranh. Trong quá trình hội nhập quốc tế.


